Het zelfgenezend vermogen van de complementaire sector

Eind november brak de hel los in de wereld van zorgvergoedingen voor complementair therapeuten. CZ en een aantal aanverwante zorgverzekeraars maakten hun vergoedingen voor 2019 bekend en daar zat een groot deel van de eerder wel vergoede therapievormen niet meer bij. Als klap op de HBO geschoolde hoofden in de sector werden sommige disciplines zelfs weggezet als ‘belachelijk’. Paniek in de tent onder de vele therapeuten en een tegengeluid als gevolg: een petitie met tienduizenden handtekeningen van tevreden cliënten en beoefenaars van complementaire therapievormen.

Hoe ga je met dit nieuws als zelfstandig praktijkhouder zo vlak voor het begin van het nieuwe kalenderjaar om? Natuurlijk is het ‘belachelijk’ dat een filmpje in het satirische TV-programma van Arjen Lubach en een beperkt opgezet onderzoek onder slechts 301 van de miljoenen verzekerden van CZ, tot deze beslissing heeft geleid. Alle reden om in verweer te gaan, wanneer je als gedegen opgeleide zorgprofessional onrecht aangedaan wordt.

Maar kun je deze ontwikkeling ook anders bekijken? Kun je als zelfstandig ondernemer èn als complementair therapeut naar het verzwakte (zieke) systeem kijken en het zien als het begin van iets nieuws? Of als een stap terug naar het oude, dat achteraf toch niet zo verkeerd bleek te zijn?

Indringer 

Bekijk de complementaire sector eens als het menselijk lichaam: een samenwerking tussen verschillende cellen, weefsels, organen, overlevingsmechanismen en biochemische afweersystemen, met als doel ‘overleving van de soort’ en een waardevol en functioneel onderdeel van de gezondheidsmaatschappij.

Het beleid van de zorgverzekeraars werd vanaf het begin al de onbewuste indringer in dit systeem. Vergelijkbaar met de sigaret, toen men nog niet wist hoe schadelijk roken eigenlijk was. Het is nog niet eens zo lang geleden dat de beroepsorganisaties van complementair therapeuten in gesprek gingen met die zorgverzekeraars. Om hun werkvormen bereikbaar te maken voor ‘iedereen’, ook mensen die het zogezegd anders niet konden betalen. Vóór 2005 had men de sigaret niet echt nodig gehad om goed gevulde praktijkagenda’s te hebben.

De alarm- en immuunsystemen van het complementaire lichaam hadden echter toen al direct signalen moeten afgeven, dat deze sigaret niet gezond zou zijn. Er werden namelijk afspraken gemaakt met beroepsorganisaties op basis van curatieve behandelingen, met als doel: afbouw in frequentie na verloop van tijd. Genezing van de klachten dus. Echter, cliënten die voorheen op basis van preventie met regelmaat en uit eigen beweging de praktijken bezochten, gingen over op het indienen van declaraties voor periodieke behandelingen, als waren deze curatief. En bleven dit jarenlang in dezelfde frequentie doen. De sigaret werd misbruikt, met verslaving tot gevolg.

Verslaving

Reeds in 2011 begonnen bij de Vektis, het registratieorgaan voor declaraties die bij de zorgverzekeraars ingediend werden, de alarmbellen wèl te rinkelen. De VGZ-groep, destijds UVIT genaamd, besloot als gevolg daarvan de regels voor vergoeding aan te scherpen. De prijs van de sigaret te verhogen en de voorwaarden om deze nog te mogen nuttigen te veranderen. Het complementaire lichaam was echter al zo verslaafd aan de sigaret dat hij niet meer zonder kon. Praktijkhouders die veel cliënten met VGZ-verzekering in hun praktijk hadden, moesten hun deuren sluiten omdat zij niet op tijd gereageerd hadden op deze ontwikkeling. 

In de jaren die volgden, werd door de vele complementair geschoolde therapeuten van alles ondernomen om ervoor te zorgen dat het complementaire lichaam kon blijven roken. Koste wat kost moest er aan de voorwaarden van de sigaret voldaan worden. De hoeveelheid nicotine in de sigaret werd steeds hoger en men wrong zich in allerlei bochten om maar te kunnen blijven roken, zonder door te hebben hoe schadelijk deze sigaret voor het systeem was.

Afkicken

Zoals bij roken, is het aan de mens die rookt zelf om de beslissing te nemen om af te kicken van de sigaret. Nu inmiddels zo duidelijk is hoe schadelijk deze sigaret voor het complementaire lichaam is, is het zaak een keuze te maken. Eigenlijk is die keuze door CZ al gemaakt: de zorgvergoedingen worden meer en meer ingetrokken. Het complementaire lichaam is opgenomen in de afkick-kliniek. De media doet hier nog een schepje bovenop, door de verslaafde nog meer in de spotlight te zetten.

Waarom afkicken? Waarom is het geen goede stap geweest om zorgvergoedingen te regelen voor complementaire therapie? Het antwoord is simpel: de geldstroom vanuit zorgvergoedingen blijkt in de praktijk meer ontkrachtend dan versterkend te werken, op de basisvisie van de complementaire praktijk en op de motivatie van de cliënt.

Op zoek naar de oorzaak

Complementaire therapievormen zijn stuk voor stuk gebaseerd op het principe: het zelfgenezend vermogen van de cliënt aan te slingeren. Met een mechanische handeling die leidt tot ontlading en ontlasting, met een voedingsstof, met een luisterend oor en grotere mate van aandacht dan bij de reguliere arts of specialist, met een motivatieprikkel tot bewegen of met een combinatie van de hiervoor genoemde onderdelen.

Het heeft in de praktijk echter geleid tot versnippering van disciplines: er zijn wel meer dan 700 verschillende natuurgerichte therapievormen en meer dan 200 beroepsorganisaties die de therapeuten vertegenwoordigen. Deze versnippering in de sector heeft ertoe geleid dat er geen eenduidig beroepsprofiel opgesteld kon worden, zoals dit bij de arts en fysiotherapeut wel gedaan kon worden en gedaan is. De zorgverzekeraars zijn dit profiel vervolgens zelf gaan opstellen en koepelorganisaties gaan oprichten om nog een beetje overzicht te kunnen krijgen in het woud van alternatieven.

De afspraken met de zorgverzekeraars zijn bovendien, zoals eerder vermeld, gemaakt op basis van de term ‘curatief’, genezing van de ziekte of aandoening. Andere spelers in de medische sector verwachten dat dit met behulp van wetenschappelijk bewezen effectieve methoden gebeurt, zij moeten tenslotte ook aan die eisen voldoen. De complementaire methoden kunnen echter in veel gevallen niet wetenschappelijk bewezen worden, omdat ze in veel gevallen niet volgens de normen van wetenschappelijk onderzoek onderzocht kunnen worden. Bovendien ontbreekt de zak geld die bij regulier medisch onderzoek wel aanwezig is. ‘Best practice’ en ‘Value based’ onderzoek wordt nog niet voor (waarde)vol aangezien.

Als dus de eerder gemaakte afspraken gebaseerd zijn op onjuiste voorwaarden, als de sigaret nu dus schadelijk en verslavend blijkt te zijn, moet de oorzaak aangepakt worden. Zoals de complementair therapeut met de cliënt in de praktijk aan de slag gaat, zo kan het zelfgenezend vermogen van het complementaire lichaam ook aangesproken worden.

Stoppen met ‘roken’

Stoppen met roken kan ‘cold turkey’ of met geleidelijke afbouw. Je kunt er als complementair therapeut dus voor kiezen om uit het zorgvergoedingensysteem te stappen. Of meebewegen met de ontwikkeling waar de sector nu in zit: geleidelijke afbouw van de zorgvergoedingen. Cliënten kunnen gemotiveerd worden naar een andere zorgverzekeraar over te stappen, die nog wel vergoedt.

Er zijn ook andere systemen waar de voeding voor het voortbestaan van de praktijk uit voort kan komen, bijvoorbeeld ‘de cliënt die het uit eigen zak betaalt’, ‘werkgevers’ en nog een aantal andere. Voor die cliënt die het anders niet zou kunnen betalen, kan een andere samenstelling of duur van de therapievorm bedacht worden, waardoor het toch bereikbaar wordt en de cliënt op zijn of haar eigen verantwoordelijkheid wordt aangesproken. Het bedenken van die andere samenstelling vraagt om creativiteit van de ondernemer in de complementair therapeut.

En laat ondernemerschap nu bij veel therapeuten (nog) onvoldoende ontwikkeld zijn… mede door de onbewust ontstane afhankelijkheid van de ‘sigaret’. Ook ontbreekt praktijkvoering en praktijkmarketing vaak nog als onderdeel van de opleidingen. Terwijl dit in andere sectoren verplichte onderdelen zijn, zoals bij (medisch) pedicures en fysiotherapeuten.

Ga heen en verenig u

Ook de beroepsorganisaties kunnen stappen zetten om niet meer per discipline een aparte beroepsvereniging te hebben, maar een gezamenlijk beroepsprofiel op te stellen en daar alle disciplines in onder te brengen.

Zolang alle systemen in het complementaire lichaam niet onderling met elkaar samenwerken, zolang de alarmbellen van het immuunsysteem van de complementaire sector niet de juiste signalen geven, zolang zal er een te sterke afhankelijkheid van die ene geldstroom, zorgvergoedingen, blijven bestaan. En dat terwijl de complementaire therapeut juist is opgeleid om te denken in mogelijkheden en in het onder de loep leggen van het grote geheel.

Tijd voor een ander geluid: ontwikkeling van ondernemerschap van de zelfstandige therapeut en vereniging van krachten tot… MultiKracht!

Wil je reageren op deze blog omdat er volgens jou informatie mist of omdat jij deze situatie anders ervaart? Dat kan hieronder.

Heb je een vraag over de inhoud of wil je een luisterend oor voor jouw situatie? Stuur dan een mail naar Marja@SuXeed.nl.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *